Re:set 18.'China Innovatiereis'

Een mooie weergave van ervaringen en verslagen van bedrijfsbezoeken gedurende de China New Media reis die plaatsvond afgelopen april. De digitale versie is nu beschikbaar, zie http://www.slideshare.net/dorrit.

Met 220 miljoen internetgebruikers is China de op één na grootste internetmarkt ter wereld. Gemiddeld zijn. Chinezen 17 uur per week online. Het aantal mobiele telefoongebruikers in China nadert inmiddels het half miljard en ieder kwartaal komen er evenveel bij als er in heel Nederland rondlopen. De omzet van China Mobile is evengroot als van de hele Nederlandse IT industie. Tudou is de Chinese versie van YouTube, maar eerder begonnen en groter. Chinezen geven in het sociale verkeer altijd voorrang aan hun mobieltje; SMS/MMS/WAP kent geen geheimen voor de meeste gebruikers. Ook bluetooth wordt succesvol ingezet als marketing middel.

Een groep van innovatieve ondernemers, waaronder Re:set voorzitter Mary Hoogerbrugge (executive strategy director bij FHV BBDO) en Hans Kroonen (partner van Steam) reisde met InterimIC en Marketingfacts een maand geleden naar China om zelf te ervaren en te zien hoe China zich ontwikkeld. De groep is teruggekomen met veel enthousiasme en met een adrenaline gehalte dat eenieder nog weken parten heeft gespeeld. Velen lopen rond met plannen om zelf iets te starten in China. It’s the place to be!

Hieronder staan filmpjes en de avonturen van Mary, geschreven tijdens de reis.

Tijdens het CHINA EVENT op 16 juni kon je delen in de reiservaringen van deze innovatieve ondernemers. Drie van de bedrijven die zij hebben bezocht kwamen naar Nederland. Je hebt daar meer kunnen horen over de Chinese consumentenmarkt en hoe deze in vergelijking staat tot Europa. Hoe sterk de Chinese‘social media networks’ zich ontwikkelen en wat voor betekenis dat heeft in communicatie over en positionering van je bedrijf en product. Gaming is enorm populair in China, zowel op de PC als op de mobiel. Hier ontwikkelt zich een geheel eigen markt welke in Nederland nog in de kinderschoenen staat. Welke ontwikkelingen zullen ook in Nederland aanslaan?

Sprekers:
Marc van der Chijs CEO Spill Group Asia, Sam Flemming CEO CIC Data (special over from China), Tze Tan Kiat General Manager BBDO Shanghai (special over from China), Richard de Booij CEO Wannahaves, Vincent Everts Partner InterimIC, Dorrit Gruijters Partner InterimIC

Programma
14:30 Ontvangst & netwerk
15:15 Opening
15:30 Spreker 1 & Spreker 2
16:30 Pauze
17:00 Spreker 3 & Spreker 4
18:00 Presentatie China New Media Publicatie
18:05 Afsluiting
18:05 Netwerk bijeenkomst met kleine expositie
19:30 Bye Bye & Goody Bag

DAGBOEK MARY HOOGERBRUGGE

Mary Hoogerbrugge, executive strategy director bij FHV BBDO, is voorzitter van
de VEA commissie Re:set. Tijdens de China Innovatiereis hield zij namens de
commissie Re:set op deze pagina een dagboek bij.
De video's zijn gemaakt door Vincent Everts en staan eveneens op http://www.chinareis2008.nl/.
De foto's staan op Flickr: chinareis2008.

Vrijdag 4 april
Dag 7: Afscheid met hotpot
Nog maar enkele maanden geleden heeft de Chinese regering aangekondigd dat 5 april voortaan een nationale feestdag zou zijn. Heel China ligt vandaag dus plat. Het is een mooi voorbeeld van de macht en daadkracht van de Chinese staat. Omdat vanwege deze (ook voor ons een onverwachte) feestdag wij geen bedrijven konden bezoeken, bezochten een aantal vertegenwoordigers van bedrijven ons in het hotel.
Een van de presentaties was een Venture Capitalist uit Singapore. Hij vertelde over de bedrijven in Chengdu waarin hij investeert en wat zijn groeiplan erachter is. Hij richt zich vooral op Internet en mobiel. Zijn ambitie: van 1 dollar 100 dollar maken in 5 jaar. En hij ligt, na twee jaar, nog goed op schema.
Een van de bedrijven binnen zijn groep heeft een game ontwikkeld “Call me”. Het is een game, waarbij het gaat om het verzorgen en spelen met een schattig huisdiertje. Het is tegelijkertijd ook een mobiel sociaal netwerk. Het is nog heel nieuw, maar nu al een enorm succes, vooral bij jongeren en vrouwen.
Een ander bedrijf binnen de groep was Yawaa, die een soort iGoogle hadden ontwikkeld. Met Yawaa kun je de content die jij interessant vindt, op een persoonlijke pagina verzamelen. Beide initiatieven zijn misschien niet heel vernieuwend, maar toch een groot succes.
Tenslotte kregen we een presentatie van een officiële delegatie, die een van de belangrijkste wijken van Chengdu vertegenwoordigt. Chengdu heeft de ambitie om nog veel verder te groeien en wil daarvoor business uit het westen aantrekken. De afgelopen jaren hebben al vele rijstvelden moeten wijken voor enorme kantoren, maar aan de groeidrift zal voorlopig nog geen einde komen. Voor de presentatie waren 6 personen afgevaardigd. Want in China laat je met het aantal afgevaardigden zien hoe belangrijk je bent. Maar jammer genoeg kunnen Chinezen echt niet presenteren. Na een aantal dagen in Chengdu te hebben doorgebracht, begint ook deze stad me steeds meer te boeien. Het lijkt een kruising tussen Rotterdam met een Aziatisch sausje, Barcelona, en Silicone Valley.

Na een geweldige leuke, intensieve week, besluit ik om de middag te gebruiken om een beetje bij te slapen, te zwemmen en te genieten van een Chinese massage. De “wellness”- club binnen het hotel is fantastisch. Ik word volledig volgens Chinese tradities in de watten gelegd. Nu ben ik helemaal klaar voor de laatste avond! Morgenochtend rest nog het uitchecken en terugvliegen.

We gaan met de hele groep eten in een “hot pot” restaurant. Hot potten is de culinaire traditie hier in Chengdu. Het lijkt op fonduen, maar dan doop je vlees en vis in sterk gekruide bouillon.
Na het eten bezoeken we een van de nachtclubs in Chengdu. Wat hier gebeurt had ik in China echt niet verwacht: danseressen op de bar, een SM-act, een Rapp imitatie van 4 (geblondeerde) Chinese jongens. De westerse leefstijl is het voorbeeld voor jongeren, in alle opzichten. Als deze jonge generatie over 10 – 20 jaar aan de macht komt, dan hebben we zeker te maken met een ander China.

Donderdag 3 april
Dag 6 : Heimwee naar Shangai
Iedereen heeft last van heimwee naar Shanghai. De zon komt hier zelden door het grijze wolkendek, wat Chengdu (11 miljoen inwoners) een sombere sfeer geeft. Chengdu is vooral een productiestad van technologie. Aan de rand van Chengdu bevinden zich enorme technologiecentra. We bezoeken in de Chengdu High Tech Zone een aantal bedrijven, waaronder Motorola en Microsoft.
Wat vooral indruk maakt is het verhaal van Richard Chan. Een Amerikaanse Chinees, die als general manager van Ubisoft, de uitdaging heeft om Ubisoft Chengdu tot een succes te maken. Hij is nu 3 maanden aan de gang. Inmiddels heeft hij 20 man vast personeel en 70 studenten aan het werk. Richard vertelt vooral over de aandacht die het werven en opleiden van de studenten vereist. Zij zijn gewend orders te krijgen en hun beurt af te wachten. In de Amerikaanse cultuur moeten medewerkers juist proactief zijn, zelflerend en in een team kunnen werken.

’s Middags ontdek ik het centrum van Chengdu wat beter, door een lange wandeling te maken. Opvallend zijn de chique enorme warenhuizen met westerse merken, die schril afsteken tegen de sobere chinezen op straat. Hier bewegen nog veel mensen zich voort op de fiets en de scooter, maar de auto heeft bezit genomen van de wegen. Als we aan het eind van de middag besluiten een taxi te nemen naar het hotel, duurt het zeker een half uur voordat we een lege kunnen vinden. Vervolgens staan we een uur klem in de verkeerschaos.
Ook deze avond wordt weer afgesloten met een heerlijk diner, waarbij enkele Chinese gasten en Nederlandse expats zijn uitgenodigd.

Woensdag 2 april
Dag 5: Op naar Chengdu
Vandaag is het alweer de laatste ochtend in Shanghai. De indruk die ik heb gekregen van Shanghai is onuitwisbaar. De ontelbare hoeveelheid gigantisch hoge torens, maken je als individu erg klein. De velen bouwplaatsen in de stad voorspellen dat er nog veel meer van die torens komen en maken de niet te stoppen drive om te groeien zichtbaar en voelbaar. Deze drive, samen met de invloed van de Chines staat zijn misschien wel de grootste verschillen met Nederland.
Vanmiddag nemen we het vliegtuig naar Chengdu, waar we tot en met zaterdag zullen blijven. Chengdu wordt beschreven als een plezierige stad, waar ondanks de snelle groei, de authentieke Chinese leefstijl goed behouden is gebleven. Bovendien is het een groene stad.

Het programma is zo strak georganiseerd, dat ik de tweeëneenhalf uur durende vlucht gebruik om dit dagboek bij te houden. Als we met de bus door Chengdu rijden wordt meteen duidelijk dat dit een heel andere stad is dan Shanghai. Er lopen en fietsen veel mensen op straat. De bebouwing is aan de rand van de stad veel lager dan de enorme wolkenkrabbers van Shanghai. Na het late diner type ik dit stuk. Vanavond maar eens wat eerder naar bed.

Dinsdag 1 april
Dag 4: Smart-Shanghai en Ingame Advertising
Vandaag bezoeken we onder andere de bouwers van de website Smart-Shanghai en het recent opgerichte bureau In game Advertising. De bezoeken geven het beeld dat de enorme groei in digital vooral gedreven wordt door de omvang van de groep mensen die online is, en niet per se door vernieuwende toepassingen.

Smart Shanghai is een website die is ontwikkeld voor westerlingen die naar Shanghai komen en in deze enorme stad willen weten welke café ‘s, restaurants en hotels ze moeten bezoeken. Op de site worden deze gelegenheden door de gebruikers gewaardeerd. De site is enorm populair onder expats en heeft 12.000 unieke bezoekers per dag.
Door de aantrekkelijkheid van de “western lifestyle” is de site inmiddels uitgegroeid tot een community van westerlingen en Chinezen. Smart Shanghai organiseert nu zelf voor deze mensen events en heeft een clubcart geïntroduceerd voor een geselecteerde groep. Op dit moment wordt gewerkt aan het uitbreiden van de site met een agenda en “face-book”, zodat ook onderling contact gelegd kan worden.
Opvallend is dat deze stap door Smart Shanghai als vernieuwend wordt ervaren. Dit heeft alles te maken met het feit dat online communities in China nog nauwelijks bestaan. De Chinese staat controleert hier alles en voor het creëren van een community zijn een aantal heel lastig te verkrijgen licenties nodig.
De uitdaging voor Smart Shanghai is om gedurende de komende jaren het platform commercieel beter uit te nutten. Advertenties op de site vormen daarbij de belangrijkste bron. Misschien ook niet erg verrassend, maar in de huidige marktsituatie voor Smart Shanghai wel dé manier om hun inkomsten te vergroten.

Ingame Advertising ontwikkelt technologie ter ondersteuning van adverteren online. Ingame Advertising is 6 maanden geleden opgericht en is een dochter van het grote Shanda, een aan de Nasdaq genoteerd gaming bedrijf met een waarde van 300.000 miljoen dollar. Donald Chan, een Chinees van begin dertig, heeft als algemeen directeur het bureau zo snel mogelijk laten groeien. Gezien de aantallen Chinezen die aan gaming doen, ligt er een enorme groeikans in online advertising. Op dit moment neemt in China advertising online nog maar 5% van het totale communicatiebudget in.
Maar ook hier laat de Chinese staat haar invloed gelden. Omdat er meer dan 40 miljoen chinezen aan gaming verslaafd zijn (ze spelen regelmatig langer dan 12 uur aansluitend) onderbreekt de staat het spelen na 3 uur. Het gamen helemaal verbieden willen ze ook weer niet. De enorme bedragen die het oplevert als een gaming bureau naar de beurs gaat, lopen ze niet graag mis.

Aan het eind van de dag ontstaat de indruk dat de creatieve kansen die er liggen in ingame advertising nog niet heel goed worden benut. Adverteerders gebruiken het medium vooral om bekendheid te creëren. Maar omdat er nog veel kan verbeteren aan de kwaliteit van de games, liggen er voor adverteerders mogelijkheden om formats aan te bieden, die de ervaring en de interactie kunnen verbeteren. Voorbeelden hier van zijn het sponsoren van tools of het verkopen van items in de game.

’s Avonds is er een netwerkdiner georganiseerd in het New Heights Restaurant. De sprekers van de verschillende bedrijven zijn hiervoor uitgenodigd. Het wordt een geweldige avond, dankzij het goede gezelschap, het heerlijke eten en natuurlijk het betoverende uitzicht op de rivier en Pudong.

Maandag 31 maart
Dag 3: JWT, BBDO en Philips
Het buffet met groenten en rijst ziet er fantastisch uit, maar toch kies ik als ontbijt liever vers fruit en yoghurt. Vandaag staan er drie bedrijfsbezoeken op het programma: JWT, BBDO en Philips. We hebben goed geoefend hoe je in China op correcte wijze businesskaartjes uitwisselt: je ontvangt een kaartje altijd met twee handen en besteedt aandacht aan de tekst op het kaartje. Maar voor ons eerste bezoek blijkt dat niet nodig te zijn. Bij JWT worden we ontvangen door Managing Director Michiel Hofstee, die ons vertelt over zijn ervaringen als Nederlander in Shanghai en over wat in zijn ogen de belangrijkste valkuilen zijn op het gebied marketing en communicatie.
Veel globale merken stromen de Chinese markt op. Wat zij zich vaak niet realiseren is dat de consumentenbehoeften in China niet te vergelijken zijn met die in Europa of Amerika. Zo probeerde Kellogg’s cereals met koude melk als ontbijtproduct te introduceren. Geen succes dus. De Chinezen ontbijten ’s morgens met een warme maaltijd, omdat een koud ontbijt te veel energie van het lichaam vraagt. Ook maken veel internationale merken de fout met een te hoge prijs op de markt te komen. Het gemiddelde inkomen van een arbeider ligt rond de 300 euro per maand. Ikea en Danone zijn voorbeelden van merken die pas in tweede instantie na het aanpassen van hun prijzen succesvol werden in China.

Tegelijkertijd maken veel Chinese fabrikanten grote slagen. Ze breiden de lokale distributie naar landelijke dekking uit en verleggen hun focus van productie naar het bouwen van een merk. Voorbeelden hiervan zijn Anta, sportschoenen en Lenova, een ICT bedrijf. De volgende stap voor deze merken is om een wereldwijde speler te worden. En met de prijs/kwaliteit verhouding die zij kunnen realiseren hebben ze zonder twijfel een interessante propositie op de westerse markten.

Bij BBDO wachten de CEO, general manager en drie strategen ons op. Ze vertellen ons dat er niet zo iets bestaat als de Chinese consument. Het land is zo divers, en zo groot. Het is belangrijker om de verschillen te onderkennen, dan de overeenkomsten te zoeken. Internet is heel belangrijk voor de jonge chinezen. Het is een plek waar ze zichzelf kunnen uiten. Het land is jaren lang onderdrukt geweest. Mensen hebben niet geleerd om zichzelf te uiten. Blogging is heel populair, omdat het een uitlaatklep biedt en veel Chinezen liever schrijven dan praten als het om emotionele zaken gaat.

Er ligt een grote druk op jonge Chinezen. Als gevolg van de een-kind politiek, is vaak een hele familie afhankelijk van het slagen van hun zoon of dochter. De Chinese jonge vrouwen zijn heel kieskeurig: als een man niet voldoet aan de 5 C’s -condominium, car, credit cart, cash, clubmembership- krijgt hij geen aandacht van hen.

Ook bij Philips ontmoeten we een Nederlander. Bob Esmeijer is CEO Philips Lighting Electronics Azië en sinds vier jaar in Shanghai. Zijn opdracht is om op de economische golf in China mee te groeien. Deze opdracht is moeilijker dan het op het eerste gezicht misschien lijkt. Natuurlijk profiteert Philips als wereldspeler van het consumentenvertrouwen van de Chinezen, wat een voorkeurspositie oplevert ten opzichte van lokale merken. De uitdaging ligt echter op een heel ander vlak.
Als gevolg van het Mao-regime, ontbreekt in China de 40+ generatie met leiderschapskwaliteiten. Het gevolg is dat nu de generatie dertigers snel moet doorgroeien. In dertigers met potentie wordt veel tijd en energie gestoken, om hen zo goed mogelijk klaar te stomen voor een leidinggevende functie. Daarnaast is het verloop van personeel enorm hoog. Mensen willen continu groeien, in salaris en functie. En zijn daardoor gemakkelijk weg te kopen. Voor Bob Esmeijer betekent dit dat hij 50% van zijn tijd met personeel bezig is. Deze tijd kan hij niet besteden aan lange termijn vraagstukken.

Videoverslag bezoek Tudou
Tudou: moet je meewerken aan een online videowebsite, waar ook censuur nodig is om het bestaansrecht te garanderen? Geen porno, geen Tibet? Marc van der Chijs is oprichter van Tudou. Hij begon de site in 2004. Dat is een paar maanden voordat YouTube online ging. In zes maanden tijd ging hij online, de eerste investering kwam een jaar later (dat was acht ton, ‘een klein bedrag’, zegt Van Der Chijs). In het filmpje komt ook co-founder Gary Wang aan het woord. ‘The good thing about China is that you have al lot of human resources.’ En Everts interviewt ook Dan Brody, de VP business development.

Zondag 30 maart
Dag 2: Shanghai
Om acht uur ‘s morgens arriveren we op Pudong, het vliegveld van Shanghai. We worden meteen geconfronteerd met de extreme tegenstellingen van het land. De meglev, een splinternieuwe electrische trein, brengt ons met een ongelooflijke snelheid van 431 km per uur naar de rand van Shanghai. Vervolgens stappen we over op een krakkemikkige bus, met een roggelende chauffeur, die zich stapvoets door de verkeerschaos beweegt. Dit is het beeld dat ik van Azië verwacht.
De eerste dag van ons bezoek maken we kort kennis met de stad. We bezoeken allereerst de Bund. Dit is een strip met oude gebouwen, gebouwd rond 1900, aan de westoever van de rivier Huangpu. Nog niet lang geleden was de oost kant onbebouwde landbouwgrond. Nu vind je daar de bekende Pearl tower en andere wolkenkrabbers. De Bund is een plek waar Shanghai trots op is. Hier ontmoet het historische, handelsverleden Shanghai het overdadige, kosmopoliete Shanghai van nu. Maar feitelijk is het vooral een plek voor toeristen en opdringerige souvenirverkopers.

De confrontatie tussen oud en nieuw tref je overal in de stad aan. Hele wijken met laagbouw moeten wijken voor nieuwe hoogbouw. Op elke hoek vind je een bouwterrein. Het bouwen gaat in een rap tempo, alsof de stad de toekomst vandaag al wil beleven. Zelfs op zondag horen we overal in de stad het geluid van de arbeiders op de bouw.
’s Avonds vertelt de consul generaal van Nederland in Shanghai tijdens zijn presentatie aan de groep, dat het niet de vraag is of China de grootmacht wordt van de wereld, maar wanneer.

Videoverslag Spill Group Asia Shanghai
Op dag 2 van de Chinareis 2008 bezochten de interactieven Spill Group Asia in Shanghai. Vincent Everts maakte een verslag van het bezoek aan de spelletjessite, waar meer dan 20 miljoen Chinezen gebruik van maken (in Nederland is het bedrijf Spill Group bekend van Spelletjes.nl). Spill Group is mede opgestart door Marc van der Chijs. Deze Nederlander stond gisteren in Dagblad De Pers, omdat hij ook de grootste videosite van China uit de grond heeft getrokken (Lees: ‘China kijkt massaal naar Tudou’).

In onderstaande video legt Marc van der Chijs ons uit, waarom de Chinezen niet van Google houden, waarom ze veel meer gefocust zijn op ‘web 2.0 presence’.
Lees verder op www.chinareis2008.nl >>>

Zaterdag 29 maart
Dag 1: vertrek
In China gebeurt het. De verwachtingen zijn dat China, dankzij haar economische groei in combinatie met de enorme grootte van het land, binnen tien jaar onomstotelijk de wereldmacht zal zijn. Bovendien loopt China voorop in online communicatie. Na de Verenigde Staten heeft China de meeste internetgebruikers. En inmiddels is China het land met de meeste mobiele telefoongebruikers.
Om deze ontwikkelingen met eigen ogen te bekijken, ga ik mee met de innovatiereis naar Shanghai en Chengdu, georganiseerd door Marketingfacts en Interimic. Het belooft een geweldige trip te worden. Met een groep van ruim 40 mensen zullen we uiteenlopende bedrijven bezoeken op het gebied van nieuwe media, gaming, cross media communicatie en marketing. Doel van de reis is om ons te laten inspireren door de Chinese cultuur en de snelheid waarmee veranderingen zich in het land voltrekken. We vertrekken met de hele groep om half 3 van Schiphol. Met een stapel tijdschriften vermaak ik me prima gedurende de tien uur durende vlucht.

Videoverslag
Chinezen zijn gek op narrowcasting en op reclame. Dat is alvast één conclusie over
China die Vincent Everts trekt in onderstaand filmpje.
Lees meer op www.chinareis2008.nl >>>

De eerste foto's staan online: Flickr

"Ervaar met eigen ogen de kracht van de Chinese economie"
Al jarenlang groeit de Chinese economie met 10% per jaar. China ontwikkelt zich van producent en leverancier van onderdelen voor andere economieën, naar ontwikkelaar van baanbrekende technologische ontwikkelingen waar andere economieën om zullen smeken met als gevolg dat het land -letterlijk- elk jaar verandert.

Van 29 maart tot en met 5 april 2008
Wat al deze ontwikkelingen voor ons of voor de wereldeconomie nu werkelijk betekenen is nog steeds niet te vatten en kan je eigenlijk alleen maar zelf ervaren. Re:set sluit aan bij de studietrip van Marketingfacts en InterimIC. Het doel is om met eigen ogen te zien wat er gebeurt, om contacten te leggen met interessante en belangrijke spelers in de Chinese markt en om te kunnen ervaren wat er allemaal nog voor nieuwe mogelijkheden liggen.

Bedrijven
We gaan op bezoek bij zowel lokale - als internationale bedrijven waarbij het accent ligt op een viertal sectoren: nieuwe media, online gaming, mobiele telefonie en (online-) applicaties maar natuurlijk worden er ook een aantal overheidsinstanties bezocht om te horen hoe de overheid om gaat met al deze nieuwe keuzes en veranderingen en hoe zij de toekomst ziet en willen we bedrijven bezoeken die de stap naar Europa gaan maken.

Mede door de inbreng van Marc van der Chijs, Spill Group Asia en één van de oprichters van Tudou.com,de Chinese versie van Youtube, zijn we verzekerd van een zeer interessant en gevarieerd programma. Afhankelijk van de groepsgrootte worden er twee bezoektrajecten per dag georganiseerd waaruit de deelnemers kunnen kiezen. Ook is er de mogelijkheid om zelf een inbreng te geven in het programma.

Deelnemers
In het reisgezelschap bevinden zich vertegenwoordigers uit talloze hoeken van de mediabranche waaronder omroepen, filmstudio’s, telco- en gamebedrijven, maar ook trendwatchers, marketingmanagers, bloggers en zelfstandige internetondernemers. Onder hen o.a. Mary Hoogerbrugge, Jeroen de Bakker, Rogier Bikker, Hans Kroonen, Sebastiaan Moesman, Roeland Stekelenburg (NOS), William Valkenburg (NPO), Marc van der Chijs (Spill Group Asia en oprichter Tudou) en Marco Derksen.